MEB’in Eğitimde Yapay Zeka Uygulamaları İçin Yaptığı Etik Düzenlemeler
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), eğitimde yapay zeka (YZ) uygulamalarının etik, güvenli ve şeffaf bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla önemli düzenlemeler getirdi.
Bu kapsamda sınıf içi veya okul düzeyinde YZ destekli projeler/uygulamalar geliştiren öğretmenler için “Etik Beyan” doldurma zorunluluğu getirildi.
Söz konusu süreç, 22 Ekim 2025’te yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kurulu Yönergesi ile resmileşti ve detaylar Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu ile açıklandı.
Ayrıca, bu beyanların toplanması ve izlenmesi için Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Beyan Sistemi (YAZEK) 2 Şubat 2026 itibarıyla kullanıma açıldı. Öğretmenler MEBBİS bilgileriyle giriş yaparak çevrimiçi form dolduruyor.
Kimler İçin ve Hangi Durumlarda Zorunlu?
- Öğrencinin doğrudan YZ ile etkileşime girdiği haller (sohbet botu, YZ ile proje/üretim yapma, etkinlik vb.).
- Öğrenci verisinin (yazı, ses, görüntü, ödev, not vb.) YZ’ye yüklenmesi, analiz edilmesi veya işlenmesi (anonim olsa bile).
- YZ çıktısının öğrenci değerlendirmesi, not, seviye belirleme veya yönlendirme için kullanılması.
- Bu tür uygulamalarda Etik Beyan Formu doldurulması zorunlu; uygulama başlamadan önce yapılmalı.
Zorunlu olmadığı durumlar:
- Sadece öğretmenin ders hazırlığı, materyal üretimi, makale özetleme, mesleki gelişim gibi bireysel kullanımlar (öğrenci verisi içermeyen ve öğrenciyi doğrudan dahil etmeyen).
- Öğrencinin kendi inisiyatifiyle (öğretmen talimatı olmadan) evde YZ kullanması.
Öğretmen formu doldurup onayladıktan sonra ekstra bir onay gerekmiyor, ancak okulun Yapay Zekâ Etiği Ekibi formu görüp bariz risk (KVKK ihlali, güvenlik açığı vb.) tespit ederse “Uygulamayı Başlatmayın/Durdurun” uyarısı yapabiliyor.
MEB Merkez ve Taşra Teşkilatı İçin
Bakanlığın merkez (genel müdürlükler vb.) ve taşra (il/ilçe milli eğitim müdürlükleri) birimleri de YZ uygulamaları için aynı sistem üzerinden Etik Beyan doldurmak zorunda. Bu birimlerde genellikle sekretarya personeli Makam Oluru aldıktan sonra formu sisteme giriyor.
Temel Etik İlkeler (Kılavuzda Belirtilen 8 İlke)
- İnsan merkezli ve hak temelli yaklaşım
- Eşitlik ve kapsayıcılık
- Şeffaflık ve açıklanabilirlik
- Mahremiyet, gizlilik ve veri yönetişimi (KVKK uyumu zorunlu)
- Güvenilirlik, emniyet ve teknik sağlamlık
- Hesap verebilirlik ve insan denetimi
- Eğitsel değer ve nitelikli katkı
- Millî ve manevi değerlere uyum
Not: Etik Kılavuz’ub PDF haline MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı sitesinde mevcut (ttkb.meb.gov.tr üzerinden erişilebilir). YAZEK Sistemi ise adresinden erişebilirsiniz.